.svg)
Ik heb bijna altijd een camera bij me. Geen grote cameratas, losse lenzen of ingewikkeld systeem. Gewoon een kleine Ricoh GR III pocketcamera die makkelijk in mijn jaszak past. Klein genoeg om nauwelijks over na te denken en goed genoeg om hem wél serieus te nemen. Dat laatste blijkt belangrijk. Want een camera die thuisligt, ziet niet zoveel.
Ik neem hem mee tijdens een wandeling, een rit op mijn gravelbike, onderweg naar een afspraak, op reis of gewoon wanneer ik ergens rondloop. Niet omdat ik voortdurend op zoek ben naar een goede foto. Meestal gebeurt het precies andersom: ik zie iets en wil het bewaren.
Een gevel. Een kleurcombinatie. Afbladderende verf. Een vreemd bord langs de weg. Letters op een winkelruit. Licht dat precies goed op een muur valt. Een auto die ergens totaal verkeerd - en daardoor juist goed - staat. Dingen waar eigenlijk niets mee hoeft. Ze vallen me gewoon op.
Ik zie mezelf ook niet in de eerste plaats als fotograaf. Fotografie is voor mij eerder een manier om te verzamelen. Een soort visueel geheugen van dingen waar mijn oog blijkbaar naartoe trekt. Pas wanneer je dat een tijdje doet, begint daar iets interessants in te ontstaan. Losse foto's worden een verzameling en in die verzameling verschijnen patronen. Blijkbaar fotografeer ik bepaalde vormen vaker. Bepaalde materialen. Gebouwen met sporen van gebruik. Dingen die nét afwijken. Contrasten tussen oud en nieuw, strak en verweerd, bedacht en toevallig. Veel daarvan heb ik op het moment zelf helemaal niet zo geanalyseerd. Ik maakte gewoon de foto.
Misschien vind ik dat wel het mooiste eraan. De camera dwingt me niet om beter te kijken, maar maakt wel zichtbaar waar ik blijkbaar al naar kijk. Daar zit voor mij ook het verschil tussen kijken en registreren. We zien op een dag ontzettend veel, maar het meeste verdwijnt onmiddellijk weer. Zodra ik besluit ergens een foto van te maken, gebeurt er iets kleins. Ik kader het af, sta er net iets langer bij en kies wat erin blijft en wat erbuiten valt.
Er ontstaat aandacht. En soms ontdek ik pas later waarom iets mijn aandacht trok.
Dat herken ik ook in mijn werk. Goed merkwerk begint voor mij zelden met meteen iets bedenken. Eerst wil ik weten wat er al is. Hoe iets eruitziet, klinkt en voelt. Welke gewoontes er bestaan. Waar mensen trots op zijn. Welke vreemde details misschien al jaren aanwezig zijn zonder dat iemand ze nog ziet. Vaak zit daar meer materiaal in dan in de eerste brainstorm.
Dat betekent niet dat mijn camera een instrument voor merkstrategie is. Zo belangrijk hoeft dat kleine ding nou ook weer niet gemaakt te worden. Maar de manier waarop ik fotografeer en de manier waarop ik werk beginnen blijkbaar wel op dezelfde plek. Bij aandacht. Bij iets zien voordat je besluit wat je ermee moet.
Misschien is dat ook waarom ik liever een kleine camera bij me heb dan een uitgebreider camerasysteem dat ik alleen meeneem wanneer ik van plan ben foto's te gaan maken. De Ricoh zit gewoon in mijn zak. Daardoor kan fotografie onderdeel zijn van het kijken zelf, in plaats van een activiteit waarvoor ik eerst moet besluiten dat ik ga fotograferen. Hij is er wanneer iets me opvalt. Meer hoeft hij eigenlijk niet te doen.
Inmiddels staan er duizenden van dat soort beelden in mijn fotoarchief. Het grootste deel zal nooit ergens gepubliceerd worden. Sommige verdwijnen waarschijnlijk jarenlang in mijn archief. Andere duiken ineens weer op wanneer ik aan een ontwerp, verhaal of JOURNAAL-post werk. Dan blijkt iets wat ik ooit zonder duidelijk doel fotografeerde later toch ergens bij te horen.
Misschien is dat waarom ik zo graag blijf verzamelen. Je hoeft niet altijd meteen te weten waar iets goed voor is. Soms is iets interessant genoeg om simpelweg niet voorbij te laten gaan.
Een camera bepaalt niet wat je ziet. Hij bewaart waar je blik bleef hangen.
